Monitor Księgowego 13/2015, data dodania: 01.07.2015

Czy członkami związków zawodowych mogą zostać zleceniobiorcy i samozatrudnieni - skutki wyroku TK

Osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych oraz samozatrudnieni mają prawo do tworzenia związków zawodowych oraz przystępowania do nich. Dotychczas prawo to przysługiwało jedynie pracownikom. Takie ograniczenie zakresu prawa do zrzeszania się w związkach zawodowych zostało zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 czerwca 2015 r. (sygn. akt K 1/13).

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek dotyczący zgodności z Konstytucją art. 2 ustawy o związkach zawodowych. Przepis ten przyznaje prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych pracownikom bez względu na podstawę stosunku pracy, członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osobom wykonującym pracę na podstawie umowy agencyjnej.

Związki zawodowe dla wszystkich pracujących

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego zakwestionowana regulacja ogranicza wolność tworzenia i wstępowania do związków zawodowych osobom wykonującym pracę zarobkową niewymienionym w tym przepisie. Chodzi tutaj głównie o osoby:

● samozatrudnione oraz

● pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych.

Z tego powodu przepisy przyznające prawo tworzenia związków zawodowych oraz przystępowania do nich jedynie osobom zatrudnionym na podstawie umów o pracę zostały przez TK uznane za niezgodne z Konstytucją.

Skutki wyroku

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie 12 czerwca 2015 r., po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw. Od tego dnia pracodawcy powinni uwzględniać fakt, że osoby świadczące pracę na innej podstawie niż umowa o pracę mogą zrzeszać się w związkach zawodowych. Niestety, ta kwestia nie jest poddana żadnym regulacjom prawnym (z wyjątkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego). Należy zatem przyjąć, że liczba związkowców powiększy się o samozatrudnionych i osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Nie wiadomo jednak, jak ich interesy będą reprezentowane przez związki zawodowe i jakie obowiązki będą obciążać pracodawców z tego tytułu.

Wątpliwości te usunie dopiero nowelizacja ustawy o związkach zawodowych, która będzie konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nowe przepisy muszą gwarantować osobom zatrudnionym na podstawie tzw. umów śmieciowych takie same prawa jak innym związkowcom. Nie wiadomo jeszcze, kiedy Sejm zajmie się nowelizacją ustawy o związkach zawodowych i określi uprawnienia związku zawodowego pozwalające na ochronę praw wszystkich swoich członków oraz obowiązki pracodawcy w tym zakresie.

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 167

● wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2015 r. (sygn. K1/13) - Dz.U. z 2015 r., poz. 791

Tomasz Kowalski

prawnik, redaktor "MONITORA księgowego"

 

Notyfikacje

Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych szkoleniach? Zgódź się na powiadomienia od wideoakademii

Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE NIE
TAK TAK